Alle praatplaten

Message Map

Stel je kernboodschap scherp en onderbouw die sterk.

Praatplaat van Ronnie Couwenberg: de Message Map. Een kernboodschap, drie hoofdpunten en de toelichting op één pagina.

De Message Map in de praktijk

In elke bespreking draait het om aandacht. Verwoord je je boodschap niet scherp, dan haakt je publiek af en gebeurt er niets: er valt geen besluit en je idee komt niet in beweging. De Message Map helpt je dat te voorkomen. Het is een communicatie-instrument dat je kernboodschap scherpstelt en sterk onderbouwt, op één pagina. Het komt uit de media- en crisiscommunicatie, waar woordvoerders het sinds de jaren tachtig gebruiken om snel terug te keren naar hun kernboodschap. Ik maakte er mijn eigen praatplaat van voor elke bespreking.

De kracht zit in focus. Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen maximaal drie dingen tegelijk onthouden. De Message Map dwingt je daarom te kiezen: wat wil je wel en wat wil je dus niet vertellen. De plaat kent drie niveaus: bovenaan je kernboodschap, daaronder drie hoofdpunten, en onder elk hoofdpunt de toelichting. Zo houd je het overzicht en geef je jezelf een mentaal spiekbriefje voor je bespreking.

De Message Map gebruik je samen met mijn andere modellen voor de bespreking. Met De 8 bouwstenen voor effectieve besprekingen stem je vorm en energie af op wat de situatie vraagt, en de linker- en rechterhersenhelft laat zien vanuit welke invalshoek iemand communiceert. De kern van je bespreking stel je scherp met de Message Map, en de plek ervan in de drie fases van elke bespreking is de kernfase. Of je je boodschap rationeel of als verhaal brengt, zie je in rationele communicatie versus storytelling. De Message Map is vast onderdeel van mijn workshop Win elke bespreking.

Hieronder laat ik zien hoe je een Message Map in drie stappen scherpstelt, met voorbeelden uit het bedrijfsleven en het voetbal. Download de praatplaat en stel je volgende bespreking scherp.

Een Message Map maken in drie stappen

Je werkt van boven naar beneden: van kernboodschap naar hoofdpunten naar toelichting. Drie stappen, en je boodschap staat.

Stap 1: Kernboodschap
Welke boodschap wil je dat de ander onthoudt? Houd die kort en concreet, als leidraad maximaal 140 tekens. Krijg je je idee niet in 140 tekens uitgelegd, dan is je boodschap nog niet scherp.

Stap 2: Hoofdpunten
Kies drie hoofdpunten die je kernboodschap dragen. Meer dan drie verwatert je verhaal. Noem ze vooraf, dan weet je publiek meteen hoe je boodschap is opgebouwd.

Stap 3: Toelichting
Onderbouw elk hoofdpunt met verhalen, data en voorbeelden. Verhalen worden beter onthouden dan kale feiten en maken een emotionele connectie.

Er zijn twee routes naar je kernboodschap. Soms weet je al precies wat je wilt overbrengen: dan start je bovenaan met de kernboodschap en bouw je de hoofdpunten eronder. Soms weet je dat nog niet: dan begin je bij de gewenste verandering, kies je de belangrijkste onderwerpen en formuleer je de kernboodschap als laatste. Een opening zonder kern is zwak, want je weet niet waar je naartoe bouwt. Stel daarom altijd eerst je kern scherp.

Drie voorbeelden van een scherpe Message Map

Hoe ziet een scherpe Message Map eruit? Hieronder drie uitwerkingen: een strategisch besluit, een vastgelopen project en een wedstrijdbespreking. Elk voorbeeld toont hoe kernboodschap, hoofdpunten en toelichting samenwerken.

Een strategisch besluit aankaarten

Een leider die een genomen besluit bij het management brengt, verzandt vaak in details. Met de Message Map zet je het besluit vooraan en frame je de hoofdpunten, zodat iedereen meteen weet waar de bespreking naartoe gaat.

Kernboodschap
We schakelen over naar één gezamenlijke strategie en daar is investering voor nodig.

Hoofdpunten
Strategie: het besluit is genomen, dit is waarom.
Tijdlijn: dit kwartaal zetten we de eerste stappen.
Commitment: dit vraag ik van jullie en dit lever ik.

Toelichting
Onderbouw elk hoofdpunt met cijfers en de pijn van de huidige situatie. Noem de drie hoofdpunten vooraf, zodat niemand meteen de diepte in schiet op één onderdeel.

Een vastgelopen project bespreken

Loopt een traject stroef, dan is een puur zakelijke opsomming vaak te zwak. Benoem de emotie expliciet en onderbouw die met feiten. De Message Map brengt emotie, feiten en structuur bij elkaar.

Kernboodschap
We zijn ontevreden over hoe dit traject loopt en we willen het anders.

Hoofdpunten
Oorzaak: waarom loopt het stroef en waar zitten de blokkades?
Tijdlijn: wanneer verwachten we een oplossing?
Eigenaarschap: wie is in de lead en aanspreekbaar?

Toelichting
Koppel aan elk hoofdpunt een concreet feit of voorbeeld. De emotie in de kernboodschap maakt duidelijk dat het ergens om gaat, de feiten maken de boodschap sterk.

Drie manieren om kansen te creëren

In mijn KNVB-geaccrediteerde voetbalworkshop stel ik een wedstrijdbespreking scherp met de Message Map. De kernboodschap staat bovenaan, daaronder de drie hoofdpunten met hun onderbouwing.

Message Map|Kansen creëren

3 manieren om kansen te creëren

Doorheen

  • Houd de bal in de as voor meer opties.
  • Spelers met het beste spelinzicht aan de bal.
  • Kortste weg naar een kans creëren.

Omheen

  • Ruimte t.o.v. een compacte tegenpartij.
  • Middenvelders van binnen naar buiten bewegen.
  • Overlap.

Overheen

  • Ruimte achter de laatste linie van de tegenpartij aanvallen.
  • Diepgaande middenvelders.
  • Bal over de druk spelen.

Drie korte fragmenten maken concreet wat doorheen, omheen en overheen op het veld betekenen:

Doorheen

Omheen

Overheen

Gebruik AI om je Message Map scherp te stellen

Werk je met een taalmodel zoals ChatGPT, Claude of Gemini? Gebruik deze prompt om je boodschap om te zetten naar een Message Map. Beschrijf je boodschap, je doel en je publiek, het taalmodel helpt je met de drie stappen. Kopieer de tekst hieronder en plak deze in je chat:

Ik heb een boodschap die ik wil omzetten naar een Message Map volgens de methode van Ronnie Couwenberg. Analyseer deze pagina op zijn website: https://ronniecouwenberg.nl/praatplaten/message-map/.

Situatie: [beschrijf hier kort je boodschap, je doel en je publiek]

Stel mijn Message Map scherp door onderstaande in te vullen en stel me daarna kritische vragen om de kernboodschap aan te scherpen:

Kernboodschap
Wat moet de ander onthouden? (maximaal 140 tekens)

Hoofdpunten
Welke drie hoofdpunten dragen de kernboodschap?

Toelichting
Waarmee onderbouw je elk hoofdpunt?

Wat is de kernboodschap van jouw volgende bespreking?

Vraag & Antwoord

Een Message Map is een communicatie-instrument waarmee je je kernboodschap scherpstelt en sterk onderbouwt, op één pagina. Hij kent drie niveaus: bovenaan je kernboodschap, daaronder drie hoofdpunten en onder elk hoofdpunt de toelichting. Het concept komt uit de media- en crisiscommunicatie, waar woordvoerders het sinds de jaren tachtig gebruiken om snel terug te keren naar hun kernboodschap; ik maakte er een praatplaat van waarmee je je boodschap voor elke bespreking structureert.

Een Message Map werkt omdat hij je dwingt tot focus. De meeste mensen onthouden maximaal drie dingen tegelijk. Door je boodschap terug te brengen tot één kernboodschap met drie hoofdpunten, maak je scherp wat je wel en wat je dus niet vertelt. Daardoor blijft je boodschap hangen en kom je sneller tot de kern.

In drie stappen. Stap 1: formuleer je kernboodschap, de boodschap die de ander moet onthouden, kort en concreet, als leidraad maximaal 140 tekens. Stap 2: kies drie hoofdpunten die je kernboodschap dragen. Stap 3: onderbouw elk hoofdpunt met verhalen, data en voorbeelden. Lukt het je niet om je boodschap in 140 tekens te vatten, dan is hij nog niet scherp.

Route één start bij de kernboodschap: je weet al wat je wilt overbrengen en bouwt de drie hoofdpunten daaronder. Route twee start bij de gewenste verandering: je vraagt jezelf af welk gedrag je bij je publiek wilt zien, kiest op basis daarvan de belangrijkste onderwerpen en formuleert de kernboodschap als laatste. Beide werken. Een opening zonder kern is zwak, want je weet niet waar je naartoe bouwt.

Omdat de meeste mensen maximaal drie dingen tegelijk in hun kortetermijngeheugen vasthouden. Meer hoofdpunten verwateren je boodschap en je publiek onthoudt er minder van. Drie hoofdpunten dragen je kernboodschap en houden de aandacht vast.

Voor elke bespreking waarin je een groep wilt meekrijgen: een klantgesprek, een teammeeting, een presentatie of een wedstrijdbespreking. In mijn voetbalworkshop stel ik er een wedstrijdbespreking mee scherp, met als kernboodschap drie manieren om kansen te creëren: doorheen, omheen en overheen. Of je nu pitcht of een team toespreekt, de Message Map brengt je boodschap terug tot de kern.

De Message Map gebruik je om je boodschap te structureren: wat is de kern en waarmee onderbouw je die. De 8 bouwstenen voor effectieve besprekingen gebruik je daarna om vorm en energie te kiezen: hoe breng je die boodschap over. Eerst stel je met de Message Map scherp wat je zegt, dan bepaal je met de bouwstenen hoe je het zegt.

Ja. Je downloadt de praatplaat als zip met een PDF voor drukwerk en WebP-bestanden voor online gebruik en presentaties. Je mag hem gebruiken in presentaties, artikelen en op social media, mits je ronniecouwenberg.nl als bron vermeldt. Bewerken en commercieel gebruik zijn niet toegestaan.

Workshops en scherpsteltrajecten