De piramide van zelfvertrouwen
Leven en presteren vanuit je beste energie.
De piramide van zelfvertrouwen in de praktijk
Mijn zelfvertrouwen is vaak op de proef gesteld, op school, op het veld en als ondernemer. Er zijn tijden geweest dat ik het geloof in mezelf kwijt was. Daarna volgde een lange periode van onderzoek naar wat zelfvertrouwen in de kern is. Daaruit ontwikkelde ik dit model. Ik bracht het voor het eerst naar buiten in vakblad De Voetbaltrainer, in een interview in 2018. Wat ik ontdekte: zelfvertrouwen bepaalt of je leeft en presteert vanuit je beste energie. Niet alleen op het veld of in de vergaderzaal, maar in hoe je in je leven staat.
Het model bouwt van fundament naar top. Eigenwaarde is de basis: volledig van jezelf houden en jezelf accepteren. Dat is het fundament van een vruchtbaar leven. Hoeveel status of prestatie je ook hebt, zonder eigenwaarde mist alles wat je erop bouwt werkelijke waarde. Daarop volgen vaardigheden en voorbereiding. Een voorbeeld: een workshop in het Nederlands voor honderd mensen geef ik met volle zekerheid. Vraag je me dezelfde workshop in het Engels te geven, dan zakt mijn zelfvertrouwen, niet omdat mijn Engels tekortschiet, maar omdat ik niet elk detail even scherp overbreng. Geef je me zes maanden om me voor te bereiden, dan stijgt het weer. Hoe beter je voorbereid bent, hoe hoger je zelfvertrouwen.
Hoger in het model komt weten: intuïtief weten. Je weet, zonder dat je rationeel kunt verklaren waarom. Noem het intuïtie, noem het instinct, je innerlijke gut feeling waar je op vertrouwt. Ik heb die stem een paar keer genegeerd en daar elke keer spijt van gehad. De top is flow: onbewust bekwaam, volledig in het hier en nu. Geen afleiding, geen angst, alles gaat moeiteloos. De pijl ernaast staat voor innerlijke zekerheid: hoe hoger je komt, hoe vaster die zekerheid.
De kracht van het model zit in het zichtbaar maken op welk niveau een probleem ontstaat. Op elk niveau kan een uitdaging zitten. Iemand die volledig van zichzelf houdt, kan alsnog vastlopen omdat hij zich niet voorbereidt en zo een niveau van zelfvertrouwen niet bereikt. Knelt het bij eigenwaarde, vaardigheden, voorbereiding of weten? Op dat niveau onderneem je gerichte actie. Zo bouw je zelfvertrouwen op tot innerlijke zekerheid, waarin je leeft en presteert vanuit je beste energie.
Zelfvertrouwen werkt door in hoe je leeft, kiest en presteert. Daar maak je winnende keuzes mee, en dat is precies waar mijn workshop Maak Winnende Keuzes om draait.
Op welk niveau in jouw piramide vraagt zelfvertrouwen om aandacht?
Vraag & antwoord
De piramide van zelfvertrouwen is een model dat Ronnie Couwenberg ontwikkelde om zichtbaar te maken hoe zelfvertrouwen is opgebouwd en op welk niveau een probleem ontstaat. Het model kent vijf niveaus, van fundament naar top: eigenwaarde, vaardigheden, voorbereiding, weten en flow. Naast de niveaus loopt een pijl omhoog die staat voor innerlijke zekerheid: hoe hoger je komt, hoe vaster die zekerheid.
Eigenwaarde is volledig van jezelf houden en jezelf accepteren. Dat is het fundament van een vruchtbaar leven. Hoeveel status of prestatie je ook hebt, zonder eigenwaarde mist alles wat je erop bouwt werkelijke waarde. Daarom staat eigenwaarde onderaan: zonder dat fundament dragen vaardigheden, voorbereiding en de niveaus daarboven niet.
Weten is het niveau onder de top: intuïtief weten. Je weet, zonder dat je rationeel kunt verklaren waarom. Noem het intuïtie, noem het instinct, je innerlijke gut feeling waar je op vertrouwt. Ineens zijn keuzes helder of zie je de oplossing voor een probleem. Weten gaat vooraf aan flow.
Flow is de top van het model en het hoogste stadium van zelfvertrouwen: weten in actie. Je bent onbewust bekwaam, volledig in het hier en nu, zonder afleiding en zonder angst, en alles gaat moeiteloos. Je bereikt flow door de niveaus eronder op orde te brengen: eigenwaarde als fundament, dan vaardigheden, voorbereiding en weten. Flow forceer je niet; je bouwt eraan van onderaf.
Je begint met vaststellen op welk niveau het knelt. Op elk niveau kan een uitdaging zitten, ook bij iemand die volledig van zichzelf houdt maar zich niet voorbereidt. Ontbreekt het aan eigenwaarde, aan een vaardigheid, aan voorbereiding, of aan weten? Op dat niveau onderneem je gerichte actie. Aan vaardigheden en voorbereiding werk je direct: beheers je een vaardigheid onvoldoende voor een situatie, dan doet dat meteen iets met je zelfvertrouwen, en een goede voorbereiding bouwt zekerheid op.
Hoe hard je ook werkt of gefocust bent, alleen met een rustige geest haal je het beste uit jezelf. Angst en afleiding trekken je uit je prestatie; in flow zijn ze afwezig. Een rustige geest is de voorwaarde voor flow en daarmee voor het hoogste stadium van zelfvertrouwen.
Workshops en scherpsteltrajecten
-
Win elke bespreking
In-company workshop voor leiders en teams. Winnen in besprekingen, presentaties en klantgesprekken: je boodschap scherp stellen, sterk onderbouwen en overtuigend overbrengen.
-
Maak Winnende Keuzes
Workshop effectieve besluitvorming voor leiders en teams. Creëer duidelijkheid, hak knopen door en realiseer doelen met Het T-model voor effectieve besluitvorming.
-
Scherpsteltraject voor teams
In-company traject van zes dagdelen. Stel richting, mindset en communicatie scherp en realiseer doorbraken en doelen.
-
Stel je wedstrijdbespreking scherp en presenteer om te Winnen
KNVB-geaccrediteerde workshop voor voetbalcoaches. Werk met De 8 bouwstenen voor effectieve besprekingen.